Life Member in Politics & History, University of Cambridge (CLH)

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ



Το κόκκινο νήμα μιας δεκαετίας: αναλύσεις και κείμενα στα χρόνια της κρίσης, Αθήνα: Τόπος, 2017


Γραμμένα κατά τη διάρκεια της τελευταίας, ιδιαίτερα πυκνής δεκαετίας, ως άρθρα στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο και ως δημόσιες τοποθετήσεις-εισηγήσεις σε πολιτικές εκδηλώσεις και συνεντεύξεις, τα κείμενα του τόμου αυτού συνυφαίνουν ακαδημαϊκή και πολιτική γραφή προκειμένου να αναδείξουν μείζονα ζητήματα της περιόδου. Ο πολυπρισματικός τους χαρακτήρας αντανακλά και αναδεικνύει τις πολλαπλές ‒πολιτικές, οικονομικές και πολιτισμικέςεκφάνσεις της κρίσης, με απώτερο στόχο τη διακρίβωση του «κόκκινου νήματος» που τις διατρέχει. Οργανωμένα σε τρεις μεγάλες θεματικές ενότητες (Θεωρία, Ιστορία, Πολιτική) και σειρά αντίστοιχων υποενοτήτων, και διατηρώντας αυτούσια την μορφή της αρχικής τους δημοσιοποίησης, τα κείμενα αναμετρώνται αποφασιστικά με τη μεγάλη δοκιμασία του χρόνου. Στο βαθμό που οι επισημάνσεις, η κριτική και οι παραινέσεις τους υπήρξαν, τη στιγμή της υποβολής τους, καίριες, έχει σημασία να τονιστούν οι μεθοδολογικές και πολιτικές τους προϋποθέσεις. Δεσπόζουσα είναι στο πλαίσιο αυτό η διαχρονικά τεράστια σημασία της πολιτικής ‒όχι ως απλής αντανάκλασης των κοινωνικών συνθηκών αλλά, κυρίως, ως δημιουργού τους. Συνδιαλεγόμενα με τη σύγχρονη θεωρία της δημοκρατίας και το εξόχως δυναμικό πεδίο της Συγκρουσιακής Πολιτικής, τα κείμενα υπογραμμίζουν επίσης ότι η ενεργοποίηση του Δήμου ιστορικά υπήρξε ο κύριος δημοκρατικός καταλύτης και σήμερα αποτελεί βασικό όρο για την αντιμετώπιση της κρίσης. Τονίζεται όμως και ο παράγοντας που το δραματικό πολιτικό έλλειμμα της τελευταίας περιόδου επανέφερε επιτακτικά στο προσκήνιο: ότι διέξοδος από το τρέχον κρισιακό αδιέξοδο δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ούτε εντός του καπιταλιστικού συστήματος, ούτε εντός του εθνικού κράτους. Έναν αιώνα μετά την Οκτωβριανή επανάσταση το δίλημμα Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα παραμένει επίκαιρο όσο ποτέ. (Περισσότερα)


Στις διαδρομές της Ιστοριογραφίας: κριτική επισκόπηση από το πρίσμα της κοινωνικής επιστήμης, Αθήνα: Θεμέλιο - Ιστορική Βιβλιοθήκη, 2014

Το βιβλίο αυτό αναδεικνύει και πραγματεύεται το μείζον θέμα της ιστοριογραφίας: του τρόπου και των γνωστικών προϋποθέσεων που έχει η συγγραφή της ιστορίας. Η προσέγγιση γίνεται από μια οπτική κοινωνικών επιστημών –με σημείο εκκίνησης τη διαπίστωση ότι οι μεθοδολογικές μέριμνες των τελευταίων έχουν πολλά να συνεισφέρουν στην διευκρίνιση (και ενδεχομένως επίλυση) προβλημάτων που ανέκυψαν την επαύριο της μεταμοντέρνας «γλωσσολογικής στροφής», όταν αμφισβητήθηκε η δυνατότητά μας να αφηγούμαστε με επάρκεια το παρελθόν, και ο ιστορικός κλάδος έτεινε να προσληφθεί ως μια απλή υπο-περιοχή της λογοτεχνίας. Συνδιαλεγόμενο με πρόσφατα σημαντικά έργα (προπαντός το Για την υπεράσπιση της ιστορίας του Richard J. Evans και το Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία του Αντώνη Λιάκου), το βιβλίο ανασκευάζει αυτόν το μεταμοντέρνο σχετικισμό, χωρίς όμως και να υιοθετεί τον γεγονοτολογικό θετικισμό: την άποψη περί της μιας και μόνης «ιστορικής αλήθειας» στην οποία μπορούμε να φτάσουμε εξετάζοντας απλώς τις πηγές.Το βιβλίο περιλαμβάνει κεφάλαια για την πορεία του ιστορικού κλάδου μέσα στο χρόνο· τη σχέση επιστήμης και ανθρωπιστικών σπουδών· τη σχέση που διέπει γεγονότα, συμβάντα και ερμηνείες· το ακανθώδες ζήτημα της αιτιώδους επεξήγησης και του πάντοτε κομβικού ρόλου που διαδραματίζει ο Λόγος του ιστορούντος υποκειμένου· το πρόβλημα των «μεγάλων αφηγήσεων» και της στενής –συμπληρωματικής- σχέσης ανάμεσα στο μακρο- και το μικρο-επίπεδο· την δύσκολη σχέση ιστορίας και εξουσίας· καθώς και την –σε τελική ανάλυση- καθοριστική σημασία της πραγματικότητας. (Περισσότερα)



Στην Ευρώπη, και όχι μόνο, οι συζητήσεις για το περιεχόμενο και τα ακριβή χαρακτηριστικά της δημοκρατίας έρχονται και πάλι επιτακτικά στο προσκήνιο. Τούτη τη φορά, όμως, όχι ως πανηγυρισμοί για την επέλευση ενός νέου «κύματος εκδημοκρατισμού», αλλά για λόγους ανησυχητικά αντίστροφους, την αποψίλωση της δημοκρατικής λειτουργίας από ζωτικά χαρακτηριστικά της: αποδυνάμωση και οργανωτική υποχώρηση των κομμάτων, αποστασιοποίηση των ψηφοφόρων από τεκταινόμενα στην κεντρική πολιτική σκηνή, ταυτόχρονα κυνισμό και διαφθορά. Την ίδια ώρα, το «ευρωπαϊκό μοντέλο» όχι μόνο δεν θεραπεύει το πρόβλημα, αλλά αντίθετα φαίνεται να το επιτείνει: ελλείμματα αντιπροσωπευτικότητας και λογοδοσίας, ανάδυση αδιαφανών και ανεξέλεγκτων δομών, θεσμοί κατ’ επίφασιν, που εν τέλει καταλήγουν να μην είναι παρά διακοσμητικοί. Ακριβώς λόγω του εύρους και της πιεστικής υφής των προβλημάτων, η αναζήτηση εναλλακτικών «μοντέλων δημοκρατίας», ως θεωρητικός προβληματισμός αλλά και ως πρακτικό πολιτικό εγχείρημα, βρίσκεται σε έξαρση. Αν η δημοκρατία αντιμετωπίζει πρόβλημα στις επίσημες-θεσμικές εκφορές της, τι γίνεται με τη δημοκρατία «από τα κάτω»;  Τα ερωτήματα αυτά εξετάζονται διεξοδικά στον παρόντα συλλογικό τόμο,προϊόν των εργασιών του Η’ Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης (ΕΕΠΕ), που έγινε στην Αθήνα το Μάιο του 2008. (Περισσότερα)